نعم لو كان هناك دليل على اعتباره « 1 » لا يبعد أن يكون انسداد باب العلم بتفاصيل اللّغات موجبا له « 2 » على نحو الحكمة ، لا العلّة . لا يقال : على هذا لا فائدة فى الرجوع إلى اللّغة . فإنّه يقال : مع هذا لا يكاد تخفى الفائدة في المراجعة إليها ، « 3 » فإنّه « 4 » ربما يوجب القطع بالمعنى ، و ربما يوجب القطع بأنّ اللفظ في المورد ظاهر في معنى بعد الظفر به « 5 » و بغيره « 6 » فى اللّغة و إن لم يقطع بأنّه « 7 » حقيقة فيه « 8 » أو مجاز ، كما اتّفق كثيرا ، و هو « 9 » يكفي في الفتوى . فصل دوم - ظهور كلام در اين فصل ، دربارهء اصل ظهور ، يعنى اينكه آيا براى كلام ، ظهورى ثابت است يا نه ، بحث مىشود . « 10 » در اين بحث ، دو صورت وجود دارد : اول - صورت احراز يعنى گاهى از هر طريقى ( مانند : تبادر يا عدم صحّت سلب و . . . ) احراز مىشود كه

--> ( 1 ) . أى : قول اللّغوى . ( 2 ) . أى : اعتبار قول اللّغوى . ( 3 ) . أى : اللّغة . ( 4 ) . أى : المراجعة إلى اللّغة . ( 5 ) . أى : المعنى . ( 6 ) . أى : به غير هذا المعنى . ( 7 ) . أى : اللّفظ . ( 8 ) . أى : المعنى . ( 9 ) . أى : القطع بالظّهور . ( 10 ) . مرحوم امام خمينى فرمودند كه در باب ظهورات چهار مرحله وجود دارد : اول - مرحله صدور : اين مرحله در بحث خبر واحد مىآيد . دوم - مرحله حجّيت ظهور : يعنى اينكه آيا ظهور ، حجّت است يا نه . اين بحث كه ناظر به جهت كبروى مسئله است ، گذشت . سوم - مرحله كيفيّت صدور : يعنى بحث مىشود كه آيا كلام به جهت تقيّه صادر شده و يا براى بيان حكم واقعى صادر شده است . چهارم - مرحله اصل ظهور : يعنى آيا فلان كلام ، ظهور دارد يا نه ؟ اين بحث كه ناظر به جهت صغروى مسئله است ، در اين فصل مطرح مىشود .